El Yapımı Deri Ürünleri Serüveninden Sahneler

Deri zanaatı, sadece bir ürün ortaya çıkarmaktan ibaret değildir. Aynı zamanda yapılan ürünün  karakterini ve ömrünü belirleyen teknik kararlar bütünüdür. Bir deri ürünün "kaliteli" olup olmadığını belirleyen unsurlar, genellikle dışarıdan görünmeyen ama ürünün karakterini oluşturan detaylarda gizlidir.

Dabi Deri olarak, atölyemizde her dikişte ve her kesimde kullandığımız teknikleri, gerçek bir zanaatın anatomisini anlamanız için bir sıraya koyduk.

1. Deri Seçimi;

Deri çeşitliliği bir derya olarak tanımlamak yanlış olmaz sanıyorum. Yapılmak istenen ürün ve talepler doğrultusunda ilk yaptığımız işlemin deri seçimi olduğunu söyleyebiliriz.

Neye göre seçiyoruz. Bu seçimi müşterimiz ile yaptığımız ilk temastan itibaren şekillendirmeye başladığımızı söyleyebiliriz. Tıpkı bir doktorun hastalık teşhisi için hasta kişiden edindiği bilgilere göre hastalık teşhisinde kullanılmak üzere anamnez almasına benzetebiliriz. Nerede yaşadığından( hava sıcaklık ve nem oranları derinin ömrü ve bakım sürelerini etkiler) tutunda yapılacak üründe ne taşıyacağı(ürün boyutlarını belirlemek için) veya gün içinde ne kadar aktif olarak kullanılacağı(ağırlık toleransı vb. sebepler için) gibi bir çok faktörü bazen doğrudan müşteriye sorarak bazen de sohbetimiz sırasında gerekli notlarımızı alarak deri seçimi işlemelerimize başlıyoruz. Bu temas hali deri seçimi yanında karakterinizin ürüne yansıması sürecini de başlatmış olur.

2. Tasarım aşaması:

Her deri çeşidinin kendine özgü tutumu ve özellikleri tasarımlarımızı etkileyen en önemli sebeplerden biridir. İkinci olarak; kendiniz, sevdikleriniz veya kendi müşterileriniz için yaptırmak istediğiniz ürünün tasarımında doğrudan etkili olduğunuzu belirtmek isteriz. Teknik veya taleplerin getireceği sınırlamalar dışında ve sizin hayal gücünüzle sınırlı olan ürün tasarımlarımızın öncelikle çizimlerini sonra maketlerini yaparak tasarım aşamalarını sizlerle sürekli temas halinde iken yürütüyoruz.

3. Atölye aşaması;

En çok eğleneceğimiz kısım işte tam burası. Yetenekli ustaların ellerine ulaşan ürün taslakları adeta usta elinde canlanmak için sırasını bekler. İncelenen ürün tasarımında belirlenecek kenar işlemleri, dikiş aralıkları, iplik kalınlığı ve rengi, aksesuar seçimleri gibi bir çok unsur tasarım aşamasında ana hatları ile belirlenmiş olsa da asıl can bulacağı nokta atölye aşaması olduğunu söyleyebiliriz. Bu aşama gerçekten heyecan verici. Gelin bu seçimlerin ve yapılacak işlemlerin üzerinden geçelim.

a)Kesim İşlemi

En başta söylediğimiz gibi, deri seçiminde siz, seçtiğiniz deri ise bizim seçimlerimizi doğrudan etkiler. Kesim işlemlerinde kullanacağımız ve daha sonra hobi haberlerimizde de sırası ile inceleyeceğimiz bıçaklarımızın şu aşamada bahsetmemiz gereken en önemli özelliği keskin olmasıdır. Zamanla körelen bıçakların bileyleme aşamalarını ayrı bir yazımızda inceleyeceğiz.

b)Yapıştırma işlemleri:

Birçok yapıştırıcı çeşidi bulunsa da bunu iki önemli kategoriye koyabiliriz. Bunlar sıcak ve soğuk uygulanan yapıştırıcılar diyebiliriz. Sıcak uygulanan yapıştırıcılar makine ve teçhizat gereksinimi duyulur ve burada bu konu üzerinde fazladan durmayacağız. Bizim için önemli olan şimdilik soğuk uygulanan yapıştırıcılar diyebiliriz. Soğuk uygulanan yapıştırıcılar ise temelde ikiye ayrılırlar. Solvent bazlı ve su bazlı yapıştırıcılar. Solvent bazlı yapıştıcılara örnek vermek gerekirse bali herkes tarafından tanınan bir yapıştırıcı olduğunu söyleyebiliriz. Su bazlı yapıştırıcılar yeni nesil yapıştırıcı olmasından dolayı pek az bilinen ve bizim tarafımızca da çok sık kullanılan bir yapıştırıcı türüdür. Bu aşamada sızı sıkmamak için bu konuya meraklısı için ayrı bir başlık ile değerlendireceğiz.

c)Dikiş deliklerinin açılması

Annemizden gördüğümüz kumaş dikişinde kullanılan iğneler ile delinemeyecek kadar sert ve kalın olan derilerde dikiş işlemi öncesi iğnelerin geçişi için önce bir yol inşa etmemiz gerekiyor. Bu işlemin yol haritası büyük oranda daha tasarım aşamasında belli olur. Kullanılacak zımba çeşidi, dikiş aralığı kenar boşluğu mesafesi gibi seçimler öyle önemlidir ki daha tasarım aşamasında ürün ölçülerine etki eder. Konunun ağır olması ve seçeneklerin çok olması dolayısı ile bu bölümü ayrıca işlemek istiyoruz.

d)Dikiş işlemeleri

İşte tamda burası aslımıza döndüğümüz nokta. Tercih edilmiş bir yalnızlık ve kendimiz ile yeniden buluşmamıza aracılık eden o mengene yaylarından gelen gıcırtı sesleri ile birlikte başlayan ve bir içe dönüş yolculuğu için taburemizin boyunu ve mengeneye mesafesini ayarladığımız o an. Bu duyguyu size anlatmamın gerçekten bir yolu yok. Bu işlemin teknik detaylarını sık sık başka başka başlıklar altında inceleyeceğiz. Şimdi asıl olan bu duyguyu yaşamak. Gözlerinizi kapatın ve yıllarca bir insanın hizmetinde olacak(ya da kendinizin) deri bir ürün inşa ettiğinizi düşünün. Öyle bir şey ki binlerce kez cebine koyup çıkacak yıllarca içine bir eşyasını bırakacak ve alacak,  belki sırtında taşıyacak ve bir süre sonra ellerinizden çıkacak ürün ile bir bağ kurup gördüğü yerde bir dostuymuşçasına kucaklayacak.

Bu dünyada hala satın alınamayacak duyguların olması bir mucize değil mi?

e) Kenar Zımparalama

Özellikle deri seçimi bu aşamanın gidişatını baştan sona değiştirir. Yumuşak, orta sert ya da sert bir deride uygulanacak zımparalama işlemi bütünüyle farklıdır. Kullanılan derinin işlentisi, ürün tasarımında bulunan kavis ve köşelerin miktarını da bu seçimlerde ana faktör olduğunu belirtmekte fazda var. Fakat bu aşamanın birkaç tekrar ve oldukça tozlu bir işlem olduğunu bilmelisiniz.

f)Kenar Parlatma/Kenar İşleme

Temelde deri katmanlarına nem girmesini önleme amacı güden kıvırma, kenarı perdahlama veya boyama gibi birkaç yöntemi bulunmakta. El yapımı ürünlerin reklam yüzü diyebileceğimiz bu işlem tamamen estetik anlayış ve çevresel etkiler ile birlikte, yaşadığımız toplumun kültürel dinamiği tarafınca şekillenir. Ne ilgisi var dediğinizi duyar gibiyim. Sanayi üretimin artışı ile birlikte kenar zımparalama işlemlerinin çok zaman alması ve sistemin dışında kalma endişesi ile üretilen kenar boyalarının kullanıma başlanması sonucunda yüzyıllardır uygulanan kenar boyası olmadan perdahlama işlemini dışlamış ve ötekileştirmiş durumda. Sanayi ürünlerinin dayatıldığı toplumlarda normal olan unutturulmuş ve sıradanlaştırılmış ve hatta yeni normal haline getirilmiş kenar boyama işlemlerine karşı tepkili olduğumuzu yazının gidişatından da anlamışsınızdır.  Tüm bunlara rağmen eski ile yeniyi harmanlayarak makine kullanımı olmadan el ile yapılan bir kenar boyama işleminin de bir sanat olduğunu gönül rahatlığı ile savunabilirim.

Her iki yöntemi de kullanarak yaptığımız ürünlerde kısmı olarak bu işlemin seçimini sizlere bırakıyoruz.

Her biri saatler sürebilen bu işlemleri kısaca dile getirmiş olmamdan dolayı emekçi kardeşlerimizden özür dileyerek, devam etmek istesem de çok üzgünüm ki insanların dikkat süreleri teknolojik gelişmeler vesilesi ile neredeyse 3 saniyenin altına düşmüş durumda. Eğer buraya kadar okuyabilmişseniz sizde bir ışık olduğunu belirtmeliyim.

Lafın kısası bizim için bir deri cüzdan çanta yada kemer, on yıl boyunca dolapta beklese bile elinize aldığınızda size hala aynı kaliteyi hissettirmelidir. Kestirme yollara sapmadan, ürüne göre doğru deri seçilerek, doğru iplikle ve en kaliteli aksesuarlarla dolaysız olarak buluşturma çabasından öte,  kaliteyi bir marka felsefesi haline getirmiş durumdayız.

Çünkü biliyoruz ki; iyi yapılmış bir deri ürün, sadece eşyalarınızı değil, hikayelerinizi de taşır.

Gerçek deri işçiliğiyle tanışmak ve ömürlük tasarımlarımıza göz atmak isterseniz sizi ana sayfamızda bekliyor olacağız.. Sağlıcakla kalın…